Wielkość tekstu
NFZ

PRÓCHNICA

 

 

Powstawanie próchnicy


Próchnica (zmiękczenie tkanek twardych) powstaje w rezultacie kontaktu kwasów z powierzchnią szkliwa. Przy zetknięciu kwasu z zębem zostają rozpuszczone kryształy szkliwa, w wyniku czego powstaje wyczuwalna językiem szorstka powierzchni. Ponieważ zęby są ciągle obmywane przez ślinę, mikrouszkodzenia mogą być na nowo wypełnione i naprawione przez rozpuszczone w ślinie substancje takie jak wapń czy fluor. Uszkodzenie szkliwa nie może być naprawione w przypadku gdy niezbędne do naprawy składniki śliny nie mogą się przedostać do zaistniałego ubytku, ponieważ drogę zagradza im gruba warstwa płytki nazębnej.

Wyróżniamy próchnicę bruzdową i próchnicę boczną.

Próchnica bruzdowa powstaje na powierzchniach żujących zębów bocznych. Na powierzchniach tych są bruzdy, na których zrosły się ze sobą guzki zębów podczas ich powstawania. Wejścia do nich to bardzo wąskie szczeliny, nie będące żadną przeszkodą dla bakterii. Toteż staje się możliwe powstawanie przez lata we wnętrzu bruzd kwasów, co prowadzi do zniszczenia szkliwa na tym obszarze. Temu rodzajowi próchnicy można zapobiegać tylko poprzez sztuczne wypełnienie owych bruzd specjalnymi środkami (uszczelnienie bruzd). Próchnica boczna powstaje na bocznych powierzchniach zębów. W tych rejonach zębów nie istnieją naturalne mechanizmy oczyszczające, płytka nazębna może bez przeszkód narastać i trwać tu przez całe lata. Szkliwo nie może sprostać stałej obecności kwasu. Powierzchniowe kryształy szkliwa zostają rozpuszczone (rozpoczynająca się próchnica). Gdy bakterie przedostaną się przez warstwę szkliwa i osiągną warstwę zębiny, próchnica rozszerza się szybko w tej mniej twardej tkance. Wówczas pojawia się ból zębów.

Jeżeli próchnica nie zostanie odpowiednio wcześnie wykryta, bez wątpienia dojdzie do zapalenia miazgi zęba (pulpitis). Bakterie i ich trucizny docierają do miazgi, która nie ma żadnych szans na obronę przed tym atakiem. Proces ten trwa kilka godzin. W tym czasie występują samoistne, mocne, pulsujące, które nagle całkowicie ustępują. Jest to objaw, że w wyniku procesu zapalnego zostały zniszczone nerwy w miazdze. Pozostałe składniki miazgi krótko potem spotka identyczny los. W licznych przypadkach zapalenie rozprzestrzenia się natychmiast przez wierzchołki korzenia zęba na przestrzeń ozębnową. Podczas nagryzania zwiększa się nacisk w rejonie stanu zapalnego, co prowadzi do pojawienia się bardzo nieprzyjemnych bólów. To już nie ząb powoduje te bóle, bo miazga zęba już obumarła, spowodowane są one zapaleniem w przestrzeni ozębnowej, wokół korzeni. Zniszczone podczas zapalenia bakterie i komórki zmieniają się w wysięk ropny i gazy gnilne. Jako że odpływ tych substancji przez uniemożliwia tkanka twarda w próchniczym ubytku, wysięk ropny i gazy gromadzą się na ograniczonej przestrzeni wokół wierzchołków korzenia. Ból jest tak silny, że zawodzą wszystkie środki przeciwbólowe. Jedynym sensownym rozwiązaniem jest wizyta u stomatologa.

Powstanie spuchniętego policzka


W niektórych przypadkach w trakcie intensywnych procesów zapalnych powstaje w krótkim czasie przy wierzchołkach korzeni tak dużo wysięku ropnego, że przy zamkniętej drodze przez ząb szuka on sobie ujścia przez kość. W efekcie zebrania się ropy warstwa okostnej zostaje odsunięta od kości, ulega naprężeniu i powoduje silne bóle. Zapalenie osiąga taki rozmiar, że z pewnością jego działanie może odbić się na całym organizmie. Bakterie przedostają się do krwiobiegu i powodują wzrost temperatury ciała. Pacjent czuje się naprawdę chory i jest dręczony bólem. Nagle owe bóle kończą się, ponieważ okostna ulega przerwaniu przez narastające ciśnienie zwiększającej się wciąż ilości wysięku ropnego, i wpływa on teraz w miękkie części policzka. Wczesne rozpoznanie próchnicy najpewniejszą metodą zapobiegania bólom i utracie zęba. Im wcześniej zostanie rozpoznany ubytek na koronie zęba, tym prędzej uda się zastosować środki przeciwdziałające postępom próchnicy. Stomatolog ma do dyspozycji rozmaite środki pomocnicze, ułatwiające rozpoznanie próchnicy.

Sonda
Z jakich (bezpłatnych) akcji profilaktycznych korzystałeś(aś)?